Huyền thoại một thuở - loa AR-3

Loa AR-3 được thiết kế tối giản một cách tối đa.

Thuở ban đầu, nhà sáng lập Edgar Villchur vốn không định kinh doanh mà chỉ muốn bán bản quyền sử dụng các thiết kế âm thanh của mình cho các công ty khác. Vì thế, suốt những năm đầu thập kỷ 1950, ông đã giới thiệu với rất nhiều hãng loa danh tiếng thời đó nhưng không một ai tỏ ra quan tâm. Kết cục là ông đã thành lập một công ty của riêng mình vào năm 1952 với tên Acoustic Research.

Phiên bản đầu tiên của công ty, loa AR-1, nhanh chóng tạo được tiếng vang lớn nhờ vào công nghệ thiết kế loa của Villchur, vốn lợi dụng dòng không khí bên trong thùng loa để tạo thêm lực cho màng loa, giúp cho các loa của hãng tuy nhỏ nhưng có chất âm trầm đầy uy lực mà không bị méo.

Phiên bản AR-3 tiếp nối thành công với một thiết kế đơn giản đến tối đa, chỉ có hình dáng hộp loa vuông vức bằng gỗ ép và lớp vải mành che bên ngoài củ loa trầm 12 inch và loa trung - cao, sản phẩm kết hợp tweeter và loa trung đầu tiên trên thế giới. Toàn bộ thùng loa, mạch phân tần và các củ loa được chế tác tại đại bản doanh của công ty ở Cambridge, Massachusetts, Mỹ. Chất lượng thiết kế vượt xa tiêu chuẩn công nghiệp thời đó, và AR cũng là công ty loa đầu tiên công bố thời hạn bảo hành tới 5 năm.

Với kích thước cao khoảng 55cm, rộng khoảng 30cm, AR-3 không phải là nhỏ so với các loa hiện thời. Bộ AR-3 được bán với giá 216 USD một đôi, một mức giá được cho là khá đắt đỏ thời đó.

Cấu tạo loa AR-3.

Điều tạo nên cảm hứng cho dòng AR-3 chính là chất lượng âm thanh. Những năm đầu thập niên 60, nhà sáng lập Villchur thậm chí đã tổ chức hẳn một buổi trình diễn giữa âm nhạc từ một dàn nhạc biểu diễn trực tiếp và âm nhạc được thu và phát qua bộ AR-3. Kết quả đáng kinh ngạc khi hầu hết người nghe đều không nhận ra sự khác biệt này.

Sau này, phiên bản AR-3 được thay thế bởi dòng AR-3a, phiên bản sử dụng cùng loa trầm nhưng loa trung và tweeter được chỉnh sửa mở rộng đáp tần hơn. Tương tự như AR-3, phiên bản AR-3a cũng được đánh giá là loa tốt nhất và phổ biến nhất thời đó.

Không chỉ thiết kế, Villchur cũng góp phần trong việc thiết kế các quảng cáo cho các dòng AR, theo đó tất cả đều hướng tới sự đơn giản nhưng đơn nhất, không màu mè, cách điệu, chỉ chất âm sẽ tự nói lên tất cả. Vào năm 1966, công ty đã chiếm được tới 32% thị phần Mỹ, lượng thị phần khổng lồ chưa có công ty loa nào làm được.

Ngày nay, ở thị trường đồ cũ, một cặp AR-3s ở trong tình trạng tốt có thể dễ dàng có giá trên 1.000 USD. Mới đây một phiên bản đặc biệt gỗ Mahogany của dòng này vừa được bán trên eBay với mức giá 3.710 USD.

Nguyễn Hà