Những mốc lịch sử của laptop (1)

Hai mươi sáu năm sau khi chiếc máy tính xách tay đầu tiên xuất hiện, người ta đã tìm ra 10 model quan trọng nhất vạch ra những dấu son trên con đường tiến hoá của nó.

Hơn một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ khi chiếc máy tính được coi là có thể xách tay ra đời (đầu thập kỷ 1980). Lần đầu tiên người ta có thể sử dụng một máy tính được tích hợp bàn phím mà lại đủ nhẹ để có thể mang sang phòng bên hoặc đi trên tàu hoả hay máy bay từ vùng này sang vùng khác.

Ai có thể ngờ rằng từ đó đến nay mọi thứ đã thay đổi: Pin của máy đã cho phép làm việc cả ngày, năng lực xử lý được nâng cao, bộ nhớ được mở rộng… Cả hệ điều hành Windows và Mac cũng cùng làm việc hoà bình trên một cỗ máy. Cho tới thời đại này, laptop đã trở thành một trung tâm giải trí.

1. Laptop thực sự đầu tiên: Epson HX-20 (1981)

Tất nhiên màn hình của máy là LCD đen trắng và rất nhỏ, chỉ hiển thị được 4 dòng văn bản. Nó có hộp đựng bằng nhựa màu nâu để bảo vệ bàn phím, đồng thời chứa cả một máy in kim và ổ ghi băng từ cassette loại mini để lưu trữ.

HX-20 dùng hai bộ xử lý Hitachi 6301 chạy ở tốc độ 614 Hz, RAM có dung lượng 16K, và các cổng serial và RS-232. Nhờ thiết kế này, Epson đã bán hết veo 250.000 chiếc HX-20. Thời đó, đối với các chuyên gia sưu tầm dữ liệu và kế toán văn phòng Epson HX-20 đúng là giấc mơ có thật.

2. Laptop phổ biến đầu tiên: Tandy TRS-80 Model 100 (1983)

Với 1,73 kg và tầm giá 800 USD, chiếc máy nặng và có giá bán ngang ngửa chiếc HX-20, tuy nhiên màn hình của nó lớn hơn nhiều (trải dài trên đỉnh máy) và có độ phân giải 240 x 64 pixel.

Nó sử dụng 4 pin AA với thời lượng lên tới 18 giờ làm việc. Máy không có bộ nhớ trong mà dùng bộ đầu ghi băng cassette để ngoài hoặc ổ mềm loại 5,25” chọn thêm. Tuy nhiên, nó bao gồm một trình biên tập văn bản, lưu danh bạ, lịch trình, ứng dụng viễn thông và hình thức truyền thông bằng modem để các phóng viên báo chí có thể chuyển nhanh tài liệu bài viết về toà soạn.

Firmware của TRS-80 Model 100 chính là lời gợi ý để Bill Gates tạo ra dự án mã hoá lớn lao trước khi lập lên đế chế Microsoft hùng mạnh và họ hàng nhà Windows (hệ điều hành) phổ biến của ngày nay.

3. Laptop đầu tiên dùng bộ xử lý 386 (1987)

Mặc dù có tầm giá trên trời, 12.000 USD, nhưng Compaq Portable 386 là một trong những máy tính xách tay đáng nhớ nhất mọi thời đại vì là laptop đầu tiên sử dụng bộ nhớ 80386, mạnh mẽ nhất lúc bấy giờ của Intel. Kiến trúc này có ảnh hưởng lớn tới kỷ nguyên chip xử lý 32 bit của hai thập kỷ tiếp theo.

Portable 386 không được xinh xắn lắm. Nó giống như một chiếc vali nhỏ khá dày và nặng hơn 9 kg. Bàn phím là loại tháo rời và nó thiếu pin kèm theo nên yêu cầu cắm điện thường xuyên. Màn hình đơn sắc bao gồm cả màu da cam chói loá.

Tuy nhiên, chip Intel 80386DX-20 chạy ở tốc độ xung đáng nể 20 MHz và đây là nét quyến rũ nhất của sản phẩm. Tại thời điểm ra mắt, nó là máy tính xách tay nhanh nhất hành tinh.

4. Máy tính bảng lai laptop đầu tiên (1992)

2260 sử dụng bộ xử lý Intel 386, trong khi model cao cấp hơn, chiếc 2270, sử dụng chip 486. Mặc dù máy tính bảng lai laptop không thực sự phổ biến nhưng nó vẫn được duy trì như một nhánh laptop, máy tính bảng của tương lai.

2260 khá bền chắc nhờ vỏ bằng hợp kim magie với màn hình tốt nhất từ trước đến nay, loại đơn sắc nhưng là kiểu VGA ma trận động đường chéo lên tới 10,5 inch.

Tuy nhiên, GRiD System 2260 quá nặng để xách với quãng đường dài và việc nhập liệu còn rất khó khăn với hệ điều hành Windows for Pen. Chỉ đến khi Microsoft giới thiệu hệ điều hành dành riêng cho máy tính bảng (Tablet Operating System) vào năm 2002 và tiện ích nhận diện chữ viết tay thì Convertible Tablet PC mới bắt đầu tìm được một chỗ đứng vững vàng trên thị trường.

(Còn tiếp)

T.B.