Thưởng thức loa đa kênh

Sự đổ bộ của các loại sound card dành cho máy tính, hỗ trợ 4, 5, 6, 7, thậm chí tới 8 kênh âm thanh đã tạo sự sôi động trên thị trường cho hệ thống loa đa kênh.

Cuối những năm 1990, ứng dụng để chơi loa đa kênh đầu tiên là game âm thanh 3D, mở ra một dạng âm thanh mới dành cho game, nâng cao khả năng tương tác giữa người chơi với thế giới tưởng tượng.

Phần lớn các hệ thống đa kênh bao gồm các điều khiển điện tử và năm loa mà chúng ta quen gọi là hệ thống 4.1. Vị trí các loa đặt như sau: hai loa trái, phải ở trước và hai loa trái phải ở sau và một loa để sàn riêng, thường được gọi là subwoofer (trong một số trường hợp, gọi là loa bass) chuyên cho âm có tần số thấp.

Sự ra đời của ổ DVD-ROM và sự hỗ trợ âm Dolby Digital của định dạng DVD mang đến hệ thống loa 5.1 cho máy tính. Vị trí của bốn loa vẫn như cũ nhưng thêm một loa đặt trên hay trước màn hình máy tính, và là đường ra cho kênh “center” quan trọng của Dolby Digital, thể hiện các phần lời thoại của phim. Loa còn lại cho hiệu ứng âm thanh tần thấp và những tiếng ầm ầm, ùng ục…

Mặc dù người ta vẫn gọi tiếng bass trong bộ loa máy tính là “subwoofer”, nhưng thực ra không đúng lắm. Loa này cho các âm tần số thấp, nhưng loa sub theo đúng nghĩa thì được thiết kế đặc biệt để điều chỉnh các tín hiệu từ 10-50 Hz, tần số rất thấp, thấp hơn những âm mà hệ thống dàn gia đình thông thường có được. Hệ thống dàn sử dụng các loa sub để tăng âm thấp. Mạch điện giao nhau gửi tín hiệu thấp dưới một tần số cụ thể nào đó cho loa bass (hay loa sub). Tín hiệu chạy qua dựa vào hệ thống loa của bạn và một vài hệ thống cho phép bạn điều chỉnh âm này.

Sự xuất hiện của chuẩn THX mang đến một mức tinh tế mới cho thế giới loa máy tính. George Lucas, tác giả của loạt phim Star War nổi tiếng đã thành lập công ty THX để kiểm tra tiếng phim nhưng sau đó công ty đã mở rộng phạm vi kiểm tra tới hệ thống “home theater” và thậm chí cả loa máy tính. Một số nhà sản xuất như Altec Lansing, Cambridge SoundWorks, Klipsch và Logitech đã có sản phẩm mang dấu chứng nhận THX.

Đối với những người sử dụng máy tính để nghe nhạc, vấn đề không gian là quan trọng hàng đầu bởi hệ thống loa đa kênh cần rất nhiều “đất”, cho cả loa và cho cả dàn máy. Dưới đây là một vài kiểu loa.

2.0: một hệ thống 2.0 có hai loa, mỗi loa đặt một bên máy tính và không có loa bass. Bộ này nhỏ nên không tốn diện tích bàn hay diện tích sàn. Nếu máy tính của bạn đã chiếm một diện tích lớn rồi và bạn không phải là người chơi game hay không thích nghe nhạc to thì đây là một lựa chọn hợp lý.

2.1: Hệ thống 2.1 cũng như là hệ thống 2.0 nhưng có thêm loa bass để điều chỉnh các âm tần thấp. Bộ loa này lý tưởng cho những người thích nghe nhạc, nhưng không hay chơi game, không thường xuyên xem phim DVD, có ít không gian và không muốn phải chạy nhiều dây nối.

4.1: Dành cho những người chơi game muốn tận hưởng bầu không khí trong các trò chơi điện tử. Bộ loa tạo âm từ 4 phía, rất lý tưởng cho việc chơi, giúp bạn có thể định vị vị trí và chuyển động trong game.

5.1: Phần lớn các phim DVD đều sử dụng chuẩn Dolby Digital, một định dạng tiếng 5.1. Một vài game cũng sử dụng định dạng này. Với loại này loa front-center rất quan trọng, bởi các phim DVD đều phát hội thoại qua kênh này. Định dạng DTS (Digital Theater System), một định dạng DVD khác cũng sử dụng âm thanh 5.1 kênh. Loa 5.1 đang ngày càng phổ biến trong thế giới loa máy tính.

6.1: Định dạng này bổ sung thêm kênh center-surround. Kênh surround thứ ba này tương đối sang trọng nhưng không thêm nhiều thông tin trong môi trường nghe dành cho loa máy tính bởi khoảng cách giữa các kênh trái và phải chỉ chừng 10 cm. Trong môi trường “home theater”, kênh surround giữa tỏ ra hữu hiệu hơn bởi các kênh surround trái, phải cách nhau từ 25 đến 38 cm.

Tóm lại, hệ thống loa 2.0/2.1 thích hợp với nghe nhạc máy tính không cầu kỳ và môi trường chật hẹp. 4.1; 5.1; 6.1 thích hợp với chơi game và xem phim DVD (5.1 đương nhiên cho âm rõ hơn bộ 4.1 còn 6.1 thì có thêm kênh surround).

V.B.T (theo PCmag)