Kể chuyện bằng ảnh

Cuộc thi Xôn xao xóm lần 2 của diễn đàn Xóm Nhiếp Ảnh có chủ đề Photo Essay. Đây là chủ đề khá tự do, người tham gia phải kể một câu chuyện đời thường hoặc phản ánh một nội dung bằng ảnh.

Tên gọi chính xác của Photo Essay là ký sự ảnh, còn phóng sự ảnh là Photo Story, một thể loại khác của nghệ thuật nhiếp ảnh. Giữa Photo Essay và Photo Story có một số khác biệt cơ bản. Trong khi Photo Story đơn giản chỉ là một bộ ảnh thuật lại một sự việc vừa xảy ra hay một chủ đề dân sinh cụ thể, thì Photo Essay lại giống như một bài bút ký hơn là một phóng sự. Ở đó, người chụp có thể lồng tình cảm vào trong những bức ảnh của mình, khiến bộ ảnh mang nhiều hơi hướng văn chương và dấu ấn cá nhân. Đối tượng của Photo Essay cũng rộng hơn, có thể là mọi góc cạnh, lĩnh vực của cuộc sống. Tuy nhiên, cả Photo Essay và Photo Story đều có thể hiểu nôm na là một câu chuyện được kể lại không phải bằng ngôn từ mà bằng hình ảnh. Cuộc thi Xôn xao xóm 2 được nhắc đến ở trên chấp nhận cả hai thể loại dự thi này.

Một bức ảnh toàn cảnh trong bộ "Một sớm làng Chuông" của tác giả Sicily198x trên diễn đàn xomnhiepanh.com. Ảnh: Xomnhiepanh.com.

Trong nghệ thuật nhiếp ảnh, ảnh phóng sự là một trong những thể loại "khó nhằn" nhất đối với các nhiếp ảnh gia, bởi nó đòi hỏi nhiều hơn những kỹ năng chụp ảnh thông thường. Theo chia sẻ của một phóng viên ảnh trên diễn đàn Xóm Nhiếp Ảnh, để có được những phóng sự ảnh chất lượng, người chụp, ngoài tay nghề vững còn cần phải có một "tư duy mạch lạc về phóng sự, bút ký", bởi mục đích cuối cùng là mang đến cho người xem một câu chuyện có ý nghĩa bằng ảnh. Thêm vào đó, nếu muốn phóng sự của mình để lại dấu ấn trong tâm trí người xem, người chụp phải biết khéo léo lồng suy nghĩ, cảm xúc riêng tư và phản ứng chủ quan của mình vào đó.

Thông thường, số lượng ảnh trong một phóng sự là không cố định, nhưng tùy từng nội dung, chủ đề mà thường không vượt quá 15 bức. Để có thể bao quát hết chủ đề, người chụp nên chụp theo 8 kiểu ảnh cơ bản, bao gồm toàn cảnh (Overall), trung cảnh (Medium), cận cảnh (Close-up), chân dung (Portrait), tương tác (Interaction), dấu ấn (Signature), quá trình (Sequence) và tổng kết (Clincher).

Một thành viên kỳ cựu của diễn đàn này chia sẻ, kinh nghiệm chụp phóng sự ảnh của anh là nên xác định trước "kịch bản" ở trong đầu hoặc viết ra giấy, chắt lọc những ý chính rồi bám theo những ý ấy trong suốt quá trình chụp. Như thế, bộ ảnh sẽ có tính xuyên suốt, đồng thời có những phân cảnh, phân đoạn rõ ràng, giúp người xem dễ dàng nắm bắt được ý của tác giả.

Bức ảnh cận cảnh trong bộ "Một sớm làng Chuông" của tác giả Sicily198x đăng trên diễn đàn xomnhiepanh.com. Ảnh: Xomnhiepanh.com.

Một đòi hỏi không thể thiếu của thể loại ảnh phóng sự là phải có "sa-bô" (đoạn mở đầu) miêu tả và chú thích ảnh đi kèm. Đoạn "sa-bô" thường không dài quá 700 từ, miêu tả sơ qua về đề tài, không gian, số liệu…, những thứ mà ảnh không thể nói lên được. Chú thích ảnh có thể có, có thể không, nếu sa-bô đã nói hết và bản thân bức ảnh cũng đã bộc lộ hết được các ý nghĩa, nhưng tốt nhất là người chụp nên chú thích từng ảnh cẩn thận.

Có những nguyên tắc trong việc viết chú thích ảnh mà người chụp nên tuân thủ để tăng sức nặng cho bộ ảnh của mình. Đó là không được áp đặt cảm xúc, suy nghĩ chủ quan mà phải để người xem tự cảm nhận. Thay vào đó, chú thích ảnh chỉ nên cung cấp thêm thông tin về tên tuổi nhân vật, hoàn cảnh đang diễn ra hay những sự kiện liên quan đến bức ảnh mà bản thân bức ảnh không thể nói hết được. Tuy không mang tính quyết định, nhưng chú thích ảnh cũng là một nhân tố vô cùng quan trọng trong việc thu hút sự chú ý và chinh phục cảm tình của người xem.

Bạch Dương